close
Edukira joan

Amboise

Amboise
Amboise
Frantziako udalerria
BERJAYA
BERJAYA
Administrazioa
Estatu burujabeBERJAYA Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaBERJAYA Erdialdea-Loira Harana
DepartamenduaIndre eta Loira
Izen ofizialaAmboise
Amboise-Extra-Muros
Jatorrizko izenaAmboise
Posta kodea37400
Geografia
Koordenatuak47°24′41″N 0°58′57″E / 47.4114°N 0.9825°E / 47.4114; 0.9825
Mapa
BERJAYA
Azalera40,65 km²
Altitudea52 m, 127 m eta 99 m
MugakideakChargé, Civray-de-Touraine, La Croix-en-Touraine, Dierre, Lussault-sur-Loire, Nazelles-Négron, Pocé-sur-Cisse, Saint-Martin-le-Beau, Saint-Règle eta Souvigny-de-Touraine
Demografia
Biztanleria12.937 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 7.023 (%53,5) (%46,5) 6.109 alt_right
Dentsitatea318 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakBoppard eta Suwa (en) Itzuli
ville-amboise.fr

Amboise Frantziako udalerria da, Indre eta Loira departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2007an 12.589 biztanle zituen.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chargé, Civray-de-Touraine, La Croix-en-Touraine, Dierre, Lussault-sur-Loire, Nazelles-Négron, Pocé-sur-Cisse, Saint-Martin-le-Beau, Saint-Règle eta Souvigny-de-Touraine.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AmboiseAmboise
Població amb 1053 habitants (2000)Chargé (4,4 km)
Població amb 381 habitants (2000)Saint-Règle (5,4 km)
Població amb 1116 habitants (2000)Noizay (6,9 km)
Població amb 1083 habitants (2000)Limeray (7,1 km)
Població amb 564 habitants (2000)Dierre (7,5 km)

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea40006000800010.00012.00014.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 6.109 gizon, 7.023 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.59
 
95+
 
1.15
1.03
 
90-94
 
2.59
2.49
 
85-89
 
3.45
3.01
 
80-84
 
3.25
4.83
 
75-79
 
5.03
6.91
 
70-74
 
7.39
5.91
 
65-69
 
7.96
5.42
 
60-64
 
5.35
5.42
 
55-59
 
5.77
6.66
 
50-54
 
5.94
6.07
 
45-49
 
5.75
5.76
 
40-44
 
5.85
5.48
 
35-39
 
6.27
5.55
 
30-34
 
5.35
4.40
 
25-29
 
3.84
4.60
 
20-24
 
3.93
7.12
 
15-19
 
6.51
7.15
 
10-14
 
5.64
6.92
 
5-9
 
4.46
4.67
 
0-4
 
4.53
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Amboise udalerrian 12.447 biztanle zeuden eta 6.141 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,8), Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[3]

12.447biztanle
6.141elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
3.527familia
Udalerria
% 20
% 27
% 10
% 42
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.527 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.677). Guraso bakarreko 599 familietatik 488etan ama zen guraso bakarra. 1.829 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 807k seme-alaba bakarra zuten etxean, 583k bi, eta 308k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.251 bikoteetatik 193tan (% 15,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[3]

1.677
1.251
599
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.829
Seme-alaba bat807
Bi seme-alaba583
Hiru seme-alaba228
Lau edo gehiago80

15 urte edo gehiago zituzten 10.774 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 12,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,6). 80 urte edo gehiagoko 1.199 biztanleetatik 999 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 200 kolektibitateren batean.[3]

Bakarrik bizi da
15-24% 13
25-39% 20
40-54% 17
55-64% 29
65-79% 30
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 66
40-54% 69
55-64% 64
65-79% 64
80 +% 41

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,6 izatezko bikotean eta % 4,9 PACS bidez lotuta). % 25,3 ezkongabeak ziren, % 9,1 alargunak eta % 8,5 dibortziatuak.[3]

Ezkonduta% 40,6
Ezkongabea% 25,3
Izatezko bikotean% 11,6
Alarguna% 9,1
Dibortziatuta% 8,5
PACS bidez lotuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,3), enplegatuak (% 15,1), erdi-mailako lanbideak (% 14,6), eskulangileak (% 14,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,3) Indre eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 32,2) gainetik dago. 23 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[3]

Udalerria
% 9
% 15
% 15
% 15
% 39
Indre eta Loira
% 12
% 16
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 7.480 etxebizitza zeuden. Horietatik 6.137 egoitza nagusi ziren, 737 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 607 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.543), eta apartamentuak gutxi ziren (2.919). Egoitza nagusietatik 3.059 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.964 alokairuan zeuden, 1.423 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 113 doan lagata.[4]

7.480etxebizitza
6.137egoitza nagusi
4.543etxe
2.919apartamentu

Etxebizitza multzoa

6.137
737
607
Egoitza nagusia (6.137)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (737)Hutsik (607)

Etxe mota

4.543
2.919
Etxea (4.543)Apartamentua (2.919)

Jabetza egoera

3.059
2.964
1.423
Jabeak (3.059)Alokairuan (2.964)HLM (1.423)Doan lagata (113)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.649).[4]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik672
1919-1945277
1946-19701.377
1971-19901.649
1991-2005940
2006-20201.150

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.131). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.392 etxebizitzatan). 4.023 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.219 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.066tan bi edo gehiago.[4]

Gela kopurua

1 gela212
2 gela794
3 gela1.518
4 gela1.482
5 gela edo gehiago2.131

Berogailu mota

3.392
2.001
509
Gas sarea (3.392)Fuel-olioa (190)Elektrizitatea (2.001)Gas botila (44)Bestelakoak (509)

Aparkalekua eta ibilgailuak

4.023aparkalekua
3.219ibilgailu 1
2.066ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 7.307 biztanleetatik 5.594 aktibo ziren (% 76,6), horietako 4.813 lanean (% 65,9) eta 782 langabezian (aktiboen % 14,0).

7.30715-64 urteko biztanle
% 76,6aktibo
% 65,9lanean
% 14,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,2
25-54 urte% 91,1
55-64 urte% 56,8
Gizonak% 79,8
Emakumeak% 73,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 27,6
BEPC, brebeta% 24,0
CAP-BEP% 19,3
Batxilergoa% 13,6
Goi-mailako +2% 7,6
Goi-mailako +3/4% 6,7
Goi-mailako +5% 5,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.713 ez-aktibotik 625 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,5), 523 erretiraturik zeuden (% 30,5) eta 565 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,0).

Ez-aktiboak

% 36
% 31
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 16
% 28
% 27
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 6.543 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 4.813 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

6.543enplegu udalerrian
% 87,7soldatapeko
% 12,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.940 eurokoa zen, eta biztanleen % 17 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.940 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.930 €
% 17,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 698 komertzioetatik, 11 erauzte enpresak ziren, 17 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 34 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 58 eraikuntza enpresak ziren, 160 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 14 garraio enpresak ziren, 74 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 15 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 41 finantziazio enpresak ziren, 43 higiezinen enpresak ziren, 69 zerbitzu enpresak ziren, 105 administrazio publikoko enpresak ziren eta 55 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[5]

2009an zeuden norbanakoentzako 166 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 8 banku bulegoak, 2 funerariak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 autoeskolak, 8 igeltseroak, 10 margolariak, 12 zurginak, 7 iturginak, 6 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 15 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 6 aldi baterako lan enpresak, 41 jatetxeak, 15 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 4 apaindegiak.[6]

2009an zeuden 70 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 5 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 9 okindegiak, 4 harategiak, 7 liburu dendak, 14 arropa dendak, 7 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 3 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 4 drogeria, 3 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.[7]

2000. urtean Amboise udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 261 hektarea erabiltzen.[8]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, 5 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 4 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Amboise udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.230 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 936 eta lizeo teknologikoetan 411.

Amboise udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

  1. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]