Xiamen

Ĝemelurboj
	Richmond (2012–); Izmiro (2012–); Surabajo (2006–); Cardiff (mul) (1983–); Baltimore ; Ĝorĝtaŭno ; Sasebo ; Kaŭno ; Maratono ; Wellington City (en) ; Duŝanbeo vd

Xiamen
subprovincnivela dividaĵo de Ĉinio ; urbego ; departemento-ranga urbo ; city specifically designated in the state plan (en) vd
Administrado
Ĝemelurboj
	Richmond (2012–); Izmiro (2012–); Surabajo (2006–); Cardiff (mul) (1983–); Baltimore ; Ĝorĝtaŭno ; Sasebo ; Kaŭno ; Maratono ; Wellington City (en) ; Duŝanbeo vd
Poŝtkodo	361000
En TTT	Oficiala retejo [+]
Demografio
Loĝantaro	5 163 970 (2020) [+]
Loĝdenso	3 039 loĝ./km²
Geografio
Geografia situo	24° 29′ N, 118° 5′ O (mapo)24.479722222222118.08194444444Koordinatoj: 24° 29′ N, 118° 5′ O (mapo) [+]
Areo	1699,39 km² ( 169 939 ha) [+]
	Xiamen (Fuĝjano)
	Situo de Xiamen
	Xiamen (Ĉinio)
	Situo de Xiamen
Alia projekto
	Vikimedia Komunejo Xiamen [+]
	v • d • r

Xiamen (ĉine 廈門市/厦门市, pinjine: Xiàmén, en la loka dialekto de la hokla lingvo Ē͘-mûi), en Esperanto iom aŭdace laŭ la Poŝatlaso de la mondo de 1971 el Prago Hiameno^[1] estas subprovincnivela kaj prefektujnivela milionurbo, marhaveno kaj universitata urbo en Ĉina Popola Respubliko. La municipo administras ankaŭ proksimajn distriktojn kaj zonojn.

Insulo Gulangyu, aŭ Insulo Kulansu (normĉine: 鼓浪嶼,鼓浪屿, pinjino Gǔlàngyǔ) estas marborda insulo en la Tajvana Markolo, situanta en la urbo Xiamen. Ekde 1845 ekzistas eŭropa setlejo ĉi tie.

Geografio

Xiamen etendiĝas laŭ Tajvana markolo. La urbego konsistas el insulo kaj la kontraŭa kontinenta parto, kiujn ponto kunligas. Aliaj proksimaj insuloj, nome la insularo Ĝinmenoj, apartenas al Tajvano.

Historio

Xiamen menciiĝis jam en 282. Jam dum la mezepoko ĝi estis internacia havenurbo kaj ankaŭ bazo kontraŭ piratoj. Ekde 1541 ankaŭ portugaloj uzis la havenon. Pro la Opia milito la britoj akiris la urbon en 1842.

Ekonomio

Xiamen estas speciala ekonomia zono ekde la 1980-aj jaroj. La plej gravaj industriaj branĉoj estas fiŝkaptado, ŝipkonstruado, nutraĵprilaboro, teksaĵoj, maŝinkonstruado, kemiaj industrioj, telekomunikado, kaj financaj servoj.

Edukado

La subprovincnivela urbego estas ankaŭ universitata urbo.

Klimato

Xiamen etendiĝas en subtropika klimato kun influo de musono. La tutjara averaĝa temperaturo estas 21 °C. Inter junio-septembro tio estas 30 °C. Jare pluvas po 1350 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter aprilo-septembro. Frosto estas tre malofta.

Trafiko

Xiamen havas internacian flughavenon, aŭtovojon, stacidomon kaj havenon. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Taksioj estas oftaj. Multaj uzas biciklojn, ĉar la motorcikloj kaj mopedoj estas malpermesitaj.

La Metroo de Xiamen ekfunkciis la 31-an de decembro 2017.