altus
Appearance
See also: Altus
Esperanto
[edit]Pronunciation
[edit]Verb
[edit]altus
- conditional of alti
Latin
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Proto-Italic *altos, from Proto-Indo-European *h₂eltós, a verbal adjective from the root *h₂el- (“grow, nourish”); compare Proto-Germanic *aldaz, whence English old.[1]
Perfect passive participle of alō.
Pronunciation
[edit]- (Classical Latin) IPA(key): [ˈaɫ.tʊs]
- (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): [ˈal.tus]
Adjective
[edit]altus (feminine alta, neuter altum, comparative altior, superlative altissimus, adverb altē); first/second-declension adjective
- characterized by relatively great verticality (as either seen from below or above) [with accusative or genitive or ablative (of measurement)] [first attested in Livius Andronicus][1]:
- tall, lofty; high (of measurement)
- 86 BCE – c. 35 BCE, Gaius Sallustius Crispus, Historiae 4.39:
- clausi lateribus pedem altis
- (please add an English translation of this quotation)
- clausi lateribus pedem altis
- c. 15 BCE, Vitruvius, De architectura 3.4:
- Supra epistylium conlocandi sunt triglyphi cum suis metopis, alti unius et dimidiati moduli, lati in fronte unius moduli, […]
- (please add an English translation of this quotation)
- Supra epistylium conlocandi sunt triglyphi cum suis metopis, alti unius et dimidiati moduli, lati in fronte unius moduli, […]
- c. 15 BCE, Vitruvius, De architectura 10.13.5:
- Maiorem vero turrem altam cubitorum CXX, […]
- (please add an English translation of this quotation)
- Maiorem vero turrem altam cubitorum CXX, […]
- 77 CE – 79 CE, Plinius Maior, Naturalis Historia 36.13.19:
- singula latera pedum lata tricenum, alta quinquagenum,
- (please add an English translation of this quotation)
- singula latera pedum lata tricenum, alta quinquagenum,
- deep, profound
- 4th c./5th c. AD, Palladius, Opus agriculturae 2.10.3:
- Quod si scrobes fieri placeat, faciemus tribus pedibus altas, duobus semis latas, tribus longas.
- (please add an English translation of this quotation)
- Quod si scrobes fieri placeat, faciemus tribus pedibus altas, duobus semis latas, tribus longas.
- tall, lofty; high (of measurement)
- (rare) old, ancient, long gone[2] [first attested in Accius][1]
- 45 BCE, Cicero, De finibus bonorum et malorum 5.3:
- Me quidem ad altiorem memoriam Oedipodis huc venientis et illo mollissimo carmine quaenam essent ipsa haec loca requirentis species quaedam commovit, inaniter scilicet, sed commovit tamen.
- (please add an English translation of this quotation)
- Me quidem ad altiorem memoriam Oedipodis huc venientis et illo mollissimo carmine quaenam essent ipsa haec loca requirentis species quaedam commovit, inaniter scilicet, sed commovit tamen.
- 8 CE, Ovidius, Fasti 4.305:
- Claudia Quinta genus Clauso referebat ab alto
- (please add an English translation of this quotation)
- Claudia Quinta genus Clauso referebat ab alto
- c. 90 CE, Valerius Flaccus, Argonautica 3.201–203:
- ‘di, precor, hunc regem aut aeque delegerit alta
fors mihi gente satum, magnusque et flebilis urbi
conciderit.’- (please add an English translation of this quotation)
- ‘di, precor, hunc regem aut aeque delegerit alta
- c. 4 BCE – 65 CE, Seneca Minor, Hercules furens 338–339:
- […] ; nobiles non sunt mihi
avi nec altis inclitum titulis genus.- (please add an English translation of this quotation)
- […] ; nobiles non sunt mihi
- (transferred senses):
- high-born, lofty, noble
- high-minded, magnanimous, great
- Synonym: magnanimus
- (of sleep, dreams, quietness, peace, etc.) deep, sound
- (of knowledge, intellect, arts, etc.) deep, perfected, masterful
- (of breath) deep
- 170 BCE – c. 86 BCE, Accius, Medea 1–2:
- tanta moles labitur
fremibunda ex alto ingenti sonitu et spiritu.- (please add an English translation of this quotation)
- tanta moles labitur
- (of the voice) high, shrill, loud, clear
- 170 BCE – c. 86 BCE, Accius, Medea 1–2:
- tanta moles labitur
fremibunda ex alto ingenti sonitu et spiritu.- (please add an English translation of this quotation)
- tanta moles labitur
- (of the night) dark, gloomy
- c. 4 BCE – 65 CE, Seneca Minor, Consolatio ad Marciam 26.3:
- Coimus omnes in unum uidemusque non alta nocte circumdati nil apud uos, ut putatis, optabile, nil excelsum, nil splendidum, sed humilia cuncta et grauia et anxia et quotam partem luminis nostri cernentia!
- (please add an English translation of this quotation)
- Coimus omnes in unum uidemusque non alta nocte circumdati nil apud uos, ut putatis, optabile, nil excelsum, nil splendidum, sed humilia cuncta et grauia et anxia et quotam partem luminis nostri cernentia!
Declension
[edit]First/second-declension adjective.
| singular | plural | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine | feminine | neuter | masculine | feminine | neuter | ||
| nominative | altus | alta | altum | altī | altae | alta | |
| genitive | altī | altae | altī | altōrum | altārum | altōrum | |
| dative | altō | altae | altō | altīs | |||
| accusative | altum | altam | altum | altōs | altās | alta | |
| ablative | altō | altā | altō | altīs | |||
| vocative | alte | alta | altum | altī | altae | alta | |
Derived terms
[edit]Descendants
[edit]- → Albanian: lart, nalt
- Aragonese: alto
- Aromanian: analtu, naltu
- Asturian: altu
- Catalan: alt
- Corsican: alto
- Dalmatian: juolt[3]
- Esperanto: alta
- Extremaduran: artu
- Franco-Provençal: hôt
- Old French: halt, haut (merged with Frankish *hauh)
- Friulian: alt
- Italian: alto
- Ladin: aut
- Leonese: altu
- Mirandese: alto
- Neapolitan: auto
- Occitan: naut, aut
- Old Spanish: alto, oto
- Spanish: alto
- Old Galician-Portuguese: outo
- Romanian: înalt
- Romansh: aut, ault
- Sardinian: artu, altu
- Sicilian: autu
- Venetan: alto, alt
Participle
[edit]altus (feminine alta, neuter altum); first/second-declension participle
- nourished, having been nourished
- fed, having been fed, maintained, having been maintained, developed, having been developed
- kept, having been kept, supplied with necessities, having been supplied with necessities, supported financially, having been supported financially
Declension
[edit]First/second-declension adjective.
| singular | plural | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine | feminine | neuter | masculine | feminine | neuter | ||
| nominative | altus | alta | altum | altī | altae | alta | |
| genitive | altī | altae | altī | altōrum | altārum | altōrum | |
| dative | altō | altae | altō | altīs | |||
| accusative | altum | altam | altum | altōs | altās | alta | |
| ablative | altō | altā | altō | altīs | |||
| vocative | alte | alta | altum | altī | altae | alta | |
References
[edit]- ↑ 1.0 1.1 1.2 De Vaan, Michiel (2008), “altus”, in Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 7), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 35
- ^ Nonius, De compendiosa doctrina 237.19-25: “Altum, vetus, anticum”
- ^ Bartoli, Matteo Giulio (2000), Aldo Duro, editor, Il Dalmatico, Rome: Istituto della Enciclopedia Italiana Fondata da Giovanni Treccani S.p.a., →OCLC, page 313: “ju͡ọ́lt 45: alto; femm. u͡ọ́lta 47; avv. in ált 47 in alto”
Further reading
[edit]- “altus (adjective)”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
- “altus (participle)”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
- “altus”, in Charlton T. Lewis (1891), An Elementary Latin Dictionary, New York: Harper & Brothers
- “altus”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.
- "altus", in Charles du Fresne du Cange, Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
- Carl Meißner; Henry William Auden (1894), Latin Phrase-Book[1], London: Macmillan and Co.
- (ambiguous) to study the commonplace: cogitationes in res humiles abicere (De Amic. 9. 32) (Opp. alte spectare, ad altiora tendere, altum, magnificum, divinum suspicere)
- (ambiguous) what he said made a deep impression on..: hoc verbum alte descendit in pectus alicuius
- (ambiguous) to go a long way back (in narrative): longe, alte (longius, altius) repetere (either absolute or ab aliqua re)
- (ambiguous) to put to sea: vela in altum dare (Liv. 25. 27)
- (ambiguous) to study the commonplace: cogitationes in res humiles abicere (De Amic. 9. 32) (Opp. alte spectare, ad altiora tendere, altum, magnificum, divinum suspicere)
Categories:
- Esperanto 2-syllable words
- Esperanto terms with IPA pronunciation
- Esperanto terms with audio pronunciation
- Rhymes:Esperanto/altus
- Rhymes:Esperanto/altus/2 syllables
- Esperanto non-lemma forms
- Esperanto verb forms
- Latin terms inherited from Proto-Indo-European
- Latin terms derived from the Proto-Indo-European root *h₂el- (grow)
- Latin terms derived from Proto-Italic
- Latin terms inherited from Proto-Italic
- Latin terms derived from Proto-Indo-European
- Latin 2-syllable words
- Latin terms with IPA pronunciation
- Latin lemmas
- Latin adjectives
- Latin first and second declension adjectives
- Latin terms with quotations
- Latin terms with rare senses
- Latin terms with transferred senses
- Latin non-lemma forms
- Latin participles
- Latin perfect participles
- Latin first and second declension participles
- Latin words in Meissner and Auden's phrasebook
