Friedrich Lorentz

Friedrich Lorentz (ùr. 18 gòdnika 1870 rokù w Güstrow w Meczelbòrsce, ùm. 29 strëmiannika 1937 rokù w Sopòce) – miemiecczi slawista i dzejopisôrz, wôżny badéra jãzëka, materialny kùlturë i historie Kaszëbów òrôz jich lëterańsczégò rozstajënkù z Zôpadnégò Pòmòrzô tzw. Słowińców.

Żëcòrës

Ùrodzony w Güstrow w Meczelbòrsce. Gimnazjô dokùńczył w 1890 r. w Wismarze. Mòwnoznajemnotë i slawistikã sztudérowôł w Heidelbergù i w Lipskù. Doktorat zdobéł w 1894. Òd 1894 rokù dochtór, chtëren kaszëbiznã rozdzelił wedle 21 dialektalnëch gromadów z 76 gwarama. Mieszkôł w: Gduńskù, Wejrowie, Kartuzach i Sopòce. W 1907 rokù założëlë w Kartuzach, m.jin Izydor Gùlgòwsczi ë òn Kaszëbsczé Lëdoznawczé Zrzeszenié Verein für kaschubische Volkskunde, chtërno wëdôwało pismiono Mitteilungen des Vereins für Kaschubische Volkskunde. Lorentz je ùsôdzcą: Die kaschubischen Ortsnamen nebst Ableitungen, Slovinizische Grammatik, Slovinizische Texte, Slovinizisches Wörterbuch, Teksty pomorskie, Zarys ogólnej pisowni i składni pomorsko-kaszubskiej, Zarys etnografii kaszubskiej, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskim, Kaschubische Grammatik, Gramatyka pomorska i jin., a wespółautorã Kaszubi : kultura ludowa i język. Nôùkòwé dzejanié tegò meklembùrzczégò lingwistë miało znaczënk dlô szerszégò pòdjimniãcô przez młodą inteligencjã deji F. Cenôwë.

Pòchòwóny na Kòmùnalnym Smãtôrzu w Sopòce (kwatéra L2-7-2)^[1].

W 1919 rokù jegò kaszëbsczi alfabét béł taczi:

A a	Ą ą	B b	C c	Č č	D d	E e
É é	Ë ë	F f	G g	H h	I i	J j
K k	L l	Ł ł	M m	N n	Ń ń	O o
Ó ó	Ô ô	Œ œ	Ǫ ǫ	P p	R r	Ř ř
S s	Š š	T t	U u	V v	W w	Z z
Ž ž

Dzeła

1903, Slovinzische Grammatik (Słowińskô òrtografiô)
1905, Slovinzische Texte (Słowińsczé tekstë)
1908-12, Slovinzisches Wörterbuch (Słowińsczi słowôrz)
1911, Zarys ogólnej pisowni i składni pomorsko-kaszubskiej (Zôrzk òglowié pisënkù i karna kaszëbsczégò jãzëka)
1919, Kaschubische Grammatik (Kaszëbskô òrtografiô)
1923, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem (Pòlsczé i kaszëbsczé miona môlëznów na Kaszëbsczi Pòmòrsce) (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3)
1924, Teksty pomorskie (Pòmòrsczé tekstë)
1925, Geschichte der pomeranischen Sprache (Historiô pòmòrsczégò jãzëka)
1926, Geschichte der Kaschuben (Historiô Kaszëbów)
1934, Kaszubi – kultura ludowa i język (Kaszëbi – lëdowô kùltura i jãzëk) [z: Adam Fischer, Tadeusz Lehr-Spławiński
Gramatyka pomorska, t. 1-3, Wrocław 1958-1962

Lëteratura

Jerzi Tréder: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - Gduńsk 2014, s. 35

Przëpisë

↑ GROBONET 2.6 – wyszukiwarka osób pochowanych – Cmentarz komunalny w Sopocie (pòl.) [online], sopot.grobonet.com [przëstãp 2020-02-07].

Bùtnowé lënczi

Commons: Friedrich Lorentz – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

[1] GROBONET 2.6 – wyszukiwarka osób pochowanych – Cmentarz komunalny w Sopocie (pòl.) [online], sopot.grobonet.com [przëstãp 2020-02-07].

[1]