close
Ir al contenido

Morrera

De Biquipedia
BERJAYA Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
BERJAYA
Una morrera.

A morrera[1][2], morrallera[1] u pansa[1] ye una infección virica producida en os labios u muit amán d'a boca a causa d'o virus d'o herpes simple (HSV-1). Ye provocada por os niérvols que plegan a la cara, y concretament en a zona an amaneixen as vesiculas. No tiene cura y ye d'asperar que a malotía siga o suyo proceso normal.

A infección cheneralment se transmite entre personas por contacto directo no sexual. Os ataques pueden estar provocaus por a luz solar, calentura, estrés psicolochico u un periodo menstrual. O diagnostico cheneralment se basa en os sintomas, pero se puede confirmar con prebas especificas.

A prevención incluye privar besar u usar os articlos personals d'una persona infeutada. Una crema de robín de zinc, anestesico u antiviral pareixe disminuir a duración d'os sintomas en una chicota cantidat. As medecinas antivirals tamién pueden disminuir a frecuencia de los brotes.

Aproximadament 2,5 de cada 1000 personas se veyen afectadas por brotes en un anyo determinau. Dimpués d'un episodio, aproximadament o 33% d'as personas desembolican episodios posteriors. L'inicio ocurre a ormino en menors de 20 anyos y o 80% desembolica anticuerpos contra o virus a ista edat. En aquels con brotes recurrents, istos gosan ocurrir menos de tres vegadas a l'anyo. A frecuencia d'os brotes cheneralment disminuye con o tiempo.

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. 1 2 3 (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. (an) Félix Torres Bagüés Breu replega d’o lesico de Monzón, Luenga & fablas, 14, 2010, ISSN.: 1137-8328, p.58

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]