Wikipedia:Houptsyte

Schwäbisch

Griaß Godd älle midanand ond härzlich willkomma uf dr alemannischa Wikipedia!
D freia Enzyklopedi, wo älle midmacha kenned.

Artikel fenda

Artikel no Kategorie:
Alle Kategorie • Brauchtum • Essa ond Trinka • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatur • Musik • Natur • Person • Politik • Religion • Sport • Sproch • Technik• Verkehr • Wirtschaft • Wisseschaft

Themeportal: Regionale Artikel Alemanne Alemannisch Bade Bade-Wirttebärg Basel Elsass Freiburg Liachtastoi Schweiz Schwoba Vorarlberg Züri
Geografi Gschicht Gsellschaft Kunscht Literatur Musik Natur Bolitik Religion Sport Sproch Technik Wisseschaft

Sonschtigs: Artikelindex vo A bis Z • Bsonders guade Artikel • Läsige Artikel • Artikel no Dialäkt • Audioufnahme vo Artikel • Ufnahme vo Dialektwerter • A Fabel en verschidne Dialekt ibersetza • Alemannischi Ortsnama • Alemannischi Diernama • Alemannischi Pflanzanama

D Alemannischa Wikipedia

D alemannischa Wikipedia isch a Enzyklopedi en de Dialäkt vom alemannischa Sprochraum, also vo dr Deitscha Schweiz, vom Elsaß, vo Liechtaschtoi, vo Oberbade, vom Schwobaland ond aus Vorarlberg ond Weschttirol.

D Enzyklopedi wächst durch d freiwillig Hilf vo älle, wo ebbes en erm Dialäkt beitrage welled. Älle Eiträg kenned von älle Leid gschriiba ond gändret werre. Älle send härzlich eiglade mitzmache. Brenged Eier Wisse ei, ond hälfed so mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte ond z erhalte. D erschte Schritt send ganz oifach!

Wer mir vu dr Alemannischa Wikipedia send ond was mer welled, fendeschd in onserem Brofil.

D Inhalt vo dr Wikipedia derf frei kopiert ond verbroidet werra.

Bis heid sends bei dr alemannischa Wikipedia 31.773 Artikel.

Artikel vo dr Woch: Atlantisch Lachs

De Lachs oder Salm, wösseschaftlich gnauer as Atlantische Lachs bizaichnet (Salmo salar; alemanischi Näme), isch e Raubfisch wo i de Oberloif vo Süessgwässer laicht und denn is Meer wanderet, woner meriri Joor lebt. Er isch früener e typische Rhiifisch gsii und het au i Nebeflüss vom Rhii glaicht. Er ghört zo de gföördete Fisch. Nebet de Raubfischerai won em früener starch zuegsetzt het und sunders wege de vile Flussstauwerch het er vill Laichflöss verloore. Hütt chönd Zuchtlächs, wo is fraiji Wasser entwiichet, e Gfoor för de Atlantischi Lachs sii, well die hüüffig Parasite verschleppet. Zodem sind si e genetisches Mischmasch, wa aber weniger tragisch isch, do s selte zo Paarige chunnt.

De Lachs lebt im Atlantische Ozean, i de Nordsee, i de Ostsee, im Nordmeer und im Wiisse Meer und i Süessgwässer, wo in Atlantik, i d Nordsee und i d Ostsee und au is Nordmeer mündet. De Lachs chunnt im Süüde bis zo de Kanare vor. Zom Laiche schwümmt de Lachs groosi Flüss ine und bliibt e zittli im Brackwasser, demit er sich as Süesswasser gwonet. Denn schwümmt er die Ström duruuf und laicht i Nebeflüss. De Rhii isch e typische Lachsfluss gsii, doch vor 100 Joor isch de Lachs praktisch usem Rhii verschwunde, well er all die Stauweer, wo baut wore sind, nöd mag öberwinde, obwoll er öber drai Meter hööchi Hinderniss gumpe cha. (…dr ganz Artikel lesa)

Friäre Artikel vu dr Woch:

Hosch gwisst ...

... ass d Sibylle Canonica scho z Essen, z Oldenburg, z Stuagert, z München, z Düsseldorf, z Breagaz, z Salzburg un z Wien uf dr Biini gstanden isch?
... dass em Martin Frank sys Wèèrch inhaltlich und grafemaatisch mit de Konwänzioone vo de schwyzertüütsche Mundartbeletristik und -schrybig bricht?
... dass de Josef Roos sys Luzèèrntüütsch under em Yfluss vom Otto vo Greyerz und vom Rämmert Brandstetter alewyl mee verbesseret hät?
... dass Burghètu Burbàia im Striit zwüsche de Ghibelline und Guelfe d’Gränze zwüschem Iiflussberich beder Parteie bildet het?
... dass d Reklamation vom Nanni a de Ea-nasir als ältischte Beschwärdebrief vo de Wält bekannt isch?
... dàss dr Auguste Cammissar ainer vu da wìchtigschta Vertratter vu dr Kìnschtlergrupp Cercle de Saint-Léonard gsìì ìsch?

Alemannischa Nochrichte:

6. Augschte 2026:
Wem die Sicherung durchbrennt, der wird kopflos (SRF)
5. Augschte 2026:
Özdemir macht Ernst: Baden-Württemberg kämpft für den Dialekt (Baden Online)
Schwarzwaldquiz, 05.08.2026: Alemannisch für Anfänger, Lektion 33 (schwarzwald-aktuell.eu)
2. Augschte 2026:
Linda Fäh über ihre Heimat, Geborgenheit und ihren neuen Musikstil: Warum sich mit Mundart-Schlager dabei ein Kreis schließt (schlagerpuls.com)
1. Augschte 2026:
Schweiz: Mundart im Wandel (SRF)
Redaktorin Helen lernt Schweizerdeutsch – jetzt beginnt der Kampf um ihren Dialekt (Watson)
«Sooo süss»: Beatrice Egli spricht Schweizerdeutsch – Fans schwärmen (Nau.ch)

Mea Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

8. Augschte

Street Parade

0870: Lotharingie, s „Mittelrych“, wird noch em Dod vum chinderlose Lothar II. im Verdrag vu Meersen zwisch em Weschtfrankerych un em Oschtfrankerych ufdailt.
1570: Im Fride vu Saint-Germain chemme d Hugenotte vum franzesische Chenig Karl IX. vier befeschtigt Stedt, wu si ihri Religion unghinderet chenne uusiebe.
1974: Dr US-Bresidänt Richard Nixon chindet wäg dr Watergate-Affäre syy Ruckdritt aa.
1945: As erschti Lizänzzytig in dr franzesische Besatzigszone wird s Badener Tagblatt z Bade-Bade gnähmigt.
1981: Dr Schwyzer Tennisspiler Roger Federer chunnt uf d Wält.
2014: Dr elsässisch Sprochwisseschaftler un Dichter Raymond Matzen (Bild) stirbt.